- AMH yumurta sayısı hakkında fikir verir, kalitesi hakkında değil.
- Düşük AMH ile de gebelik mümkündür; plan değişir, yol bitmez.
- Değeri yaş, ultrason bulguları ve öykü ile birlikte okuruz.
AMH nedir, neyi ölçer?
AMH (Anti-Müllerian Hormon), yumurtalıklardaki küçük foliküllerden salgılanır. Kanda ölçtüğümüzde, o dönem kaç folikülün “sırada beklediği” hakkında kabaca bir fikir verir. Adet gününden bağımsız bakılabilmesi onu pratik bir test yapar; ama pratik olması, tek başına yeterli olduğu anlamına gelmez.
Muayenede en sık gördüğüm şey, hastanın elinde tek bir sayıyla gelip o sayıya göre kendine bir hüküm vermiş olması. Oysa aşağıdaki tablo, bu sayının sınırlarını özetliyor.
| AMH tek başına… | Ne söyler? |
|---|---|
| Yumurta sayısı | Kabaca söyler |
| Yumurta kalitesi | Söylemez |
| Doğal yolla gebe kalma şansı | Tek başına söylemez |
| Tüp bebekte ilaca yanıt | Fikir verir |
| Menopoz zamanı | Kesin söylemez |
[Taslak — hekim onayı]
“AMH tek başına her şeyi göstermez.”— Doç. Dr. Çağlar Helvacıoğlu
Düşük AMH ne demek?
“Düşük” kelimesi laboratuvar raporunda yazdığında korkutucu görünür. Ama bu bir eşik değil, bir aralık: [ARALIK: hekim onayıyla eklenecek]. Aynı değer 28 yaşında başka, 40 yaşında başka bir anlam taşır; hiçbir sayıyı yaşınızdan ayrı okumam.
Değerinizi aşağıya girin; nerede durduğunu ve benim nasıl okuduğumu hemen görün.
Bu araç genel bilgi verir, tanı koymaz; sonucunuzu muayenede birlikte değerlendiririz. Girdiğiniz değerler saklanmaz.
Yaş neden daha önemli?
AMH sayıyı anlatır; yaş ise kaliteyi. Yumurtanın döllenme ve sağlıklı bir embriyoya dönüşme olasılığı esas olarak yaşla ilişkilidir. Bu yüzden düşük AMH’li genç bir hastanın şansı, yüksek AMH’li daha ileri yaştaki bir hastadan çoğu zaman daha iyidir.
Bunu söylerken kimseyi oyalamak istemem; tersi de doğrudur. Yaş ilerledikçe zamanın değeri artar ve ben bunu da açıkça konuşurum.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- 35 yaş üstüyseniz ve 6 aydır korunmadan gebelik olmadıysa
- Adet düzeniniz değiştiyse ya da erken menopoz öyküsü varsa
- Gebeliği erteliyorsanız ve yumurta dondurmayı düşünüyorsanız
Tedavi seçenekleri
Düşük AMH’de plan değişir, hedef değil. İlaç dozunu ve protokolü rezerve göre ayarlarız; bazen daha az yumurta, ama doğru zamanlama daha iyi sonuç verir. Yumurta toplamayı birkaç siklusa yaymak ya da embriyoları biriktirmek de konuştuğumuz seçenekler arasında.
Hangisinin size uyduğuna tek bir tahlille değil, muayenede birlikte karar veririz.
Sık sorulan sorular
Hayır; AMH döngünün herhangi bir gününde bakılabilir. Bu yüzden ilk görüşmede en sık istediğim testlerden biridir.
Hafif ve geçici bir düşüş görülebilir. Hap kullanıyorsanız sonucu buna göre yorumlarım; testi tekrarlamak gerekmez. [Taslak — hekim onayı]
Rezervi artıran kanıtlanmış bir yöntem yok. Takviye reklamlarına zaman ve para kaybetmeyin; zamanı doğru planlamaya harcayalım.
Kişiden kişiye değişir; protokolü rezerve göre ayarlarız. Sayıdan çok, elde edilen yumurtaların kalitesi belirleyicidir.
Doçent (2022). Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi (2012); Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanlığı İstanbul'da eğitim ve araştırma hastanelerinde. Tüp bebek, kadın sağlığı ve jinekoloji.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.